Musul Barajı’nda sular çekildi, 2 bin 300 yıllık mezarlık ortaya çıktı

Musul Barajı’nda suların çekilmesi, Mezopotamya’nın binlerce yıllık tarihinden yeni izleri ortaya çıkardı. Duhok’un Sêmêl ilçesine bağlı Eski Xankê köyü yakınlarındaki Girê Têsleglêg bölgesinde yapılan çalışmalarda, Helenistik-Selevkos dönemine tarihlendirilen tarihi bir mezarlık bulundu.

40 mezar gün yüzüne çıkarıldı

Arkeolojik alanda pişmiş topraktan yapılmış büyük küp ve lahit biçiminde 40 oval mezar tespit edildi. Yaklaşık 140 santimetre uzunluğunda ve 70 santimetre genişliğindeki mezarların tek sıra halinde ve kuzeye bakacak şekilde düzenlendiği belirlendi.

Mezarlığın iki ana bölümden oluştuğu, bir bölümde çocukların, diğer bölümde ise genç yetişkinlerin mezarlarının bulunduğu aktarıldı.

Buluntular koruma altına alındı

Kazı ve kurtarma çalışmalarının ardından mezarlardan çıkarılan tarihi buluntular Duhok Tarihi Eserler Müdürlüğü’ne götürüldü.

Duhok Müze Müdürü Dr. Bêkes Brifkanî, eserlerin koruma altına alındığını ve sonraki aşamada Duhok Müzesi’ne taşınacağını belirtti.

Mezarlardan elde edilen kemik ve tarihi eser örneklerinin ayrıntılı incelemeler için yurt dışına gönderilmesi planlanıyor. Yapılacak analizlerle mezarların kesin tarihlendirilmesi ve gömülen kişilere ilişkin daha fazla bilgi elde edilmesi hedefleniyor. İncelemelerin ardından mezarların restore edilerek müzede sergilenmesi planlanıyor.

Köylüler tarihi kalıntıları biliyordu, mezarlardan habersizdi

Eski Xankê köyü muhtarı Hmz İdo, bölgedeki yaşlıların alanda tarihi kalıntılar bulunduğunu uzun süredir bildiklerini ancak mezarlığın varlığından haberdar olmadıklarını söyledi.

İdo, Irak Krallığı döneminde de bazı uzmanların bölgede incelemelerde bulunduğunu ancak alanın niteliğinin o dönemde tam olarak belirlenemediğini aktardı.

Bölgenin tarihi 9 bin yıl öncesine uzanıyor

Tarihçi Dr. Hasan Ahmed ise bölgedeki insan yerleşiminin yaklaşık 9 bin yıl öncesine kadar uzandığını belirtti.

Mezopotamya’nın önemli yerleşim alanlarından biri olan bölgede Mitanniler ve Asurluların yanı sıra Medler, Ahamenişler, Helenler ve Sasanilerin de iz bıraktığı ifade ediliyor. Bölgenin İslamiyet dönemine kadar stratejik önemini koruduğu belirtiliyor.

Musul Barajı’nın suları altında farklı medeniyetlere ait 300’den fazla tarihi sit alanının bulunduğu tahmin ediliyor.

Sular çekildikçe tarih gün yüzüne çıkıyor

Son yıllarda Musul Barajı’ndaki su seviyesinin düşmesi, daha önce tamamen su altında kalan arkeolojik alanların yeniden ortaya çıkmasını sağladı.

Tarım ve enerji açısından bölgenin en önemli su kaynaklarından biri olan Musul Barajı, aynı zamanda Mezopotamya’nın binlerce yıllık geçmişinden kalan yüzlerce arkeolojik alanı da suları altında barındırıyor.